Sözleşmeler
Depozito İadesi Şartları ve Yasal Haklar
Kira depozitosu (güvence bedeli), kiralayanın evde oluşabilecek zararlar veya ödenmeyen fatura/kira borçlarına karşı kendisini teminata alması için kiracıdan aldığı paradır. Türk Borçlar Kanunu (TBK) m.342 ile depozitonun miktarı ve saklanması esasa bağlanmıştır.
Depozito Yasal Sınırı Nedir?
Kanuna göre depozito tutarı **en fazla 3 aylık kira bedeli** kadar olabilir. Sözleşmede 3 aydan fazla bir tutar kararlaştırılmış olsa dahi aşan kısım hukuken geçersizdir.
Banka Hesabı Zorunluluğu (TBK m.342/2)
Kanun gereği depozitonun nakit olarak kiralayana elden verilmesi yerine, kiracı adına açılacak bir **vadeli tasarruf hesabına** yatırılması öngörülmüştür. Banka bu parayı ancak her iki tarafın rızası veya kesinleşmiş mahkeme/icra kararı ile geri verebilir.
Hangi Durumlarda Depozitodan Kesinti Yapılabilir?
| Kesinti Yapılabilen Haller | Kesinti Yapılamayan (Olağan Aşınma) Haller |
|---|---|
| Kiracının ödemediği kira veya aidat borcu | Kullanıma bağlı olağan duvar kirlenmesi / solması |
| Kiracı tarafından verilen hor kullanma zararları (kırık, dökük) | Zamanla eskileyen mobilya/parke olağan yıpranması |
| Ödenmemiş elektrik, su, doğalgaz faturaları | Eskiyen tesisat arızaları ve doğal yıpranma |
Bankadaki Depozitonun 3 Ay Kuralı İle İadesi
Kira sözleşmesi sona erdiğinde ev sahibi kiracıya karşı bir dava açtığını veya icra takibi başlattığını 3 ay içinde bankaya yazılı olarak bildirmezse, banka kiracının talebi üzerine depozitoyu kiracıya iade etmekle yükümlüdür.
Teslim tutanağının önemi
Evden taşınırken ev sahibi ile birlikte evi gezerek durumunu belirten ve sayac okumalarını içeren bir "Anahtar Teslim Tutanağı" imzalamak, sonradan haksız depozito kesintisi yapılmasını önler.
Sıkça Sorulan Sorular
Depozito en geç ne zaman iade edilmelidir?
Türk Borçlar Kanunu m.355 gereğince ev sahibi, tahliyeden itibaren 3 ay içinde icra veya dava açmadığı takdirde bankadaki depozito kiracıya iade edilmelidir.
Ev sahibi depozitoyu hangi hallerde kesebilir?
Kullanımdan kaynaklı olağan eskime dışında, kiracının mülke verdiği hor kullanma zararları ve ödenmemiş fatura/aidat borçları depozitodan kesilebilir.
Depozito bankada vadeli hesapta mı tutulmalıdır?
Evet, TBK m.342 uyarınca depozito tutarı kiracı adına açılan vadeli bir banka hesabına yatırılmalı, her iki tarafın onayı olmadan çekilememelidir.
Olağan yıpranma nedeniyle depozito kesintisi yapılabilir mi?
Hayır, zamanla oluşan boya solması veya mobilya yıpranması gibi olağan kullanımlar nedeniyle kesinti yapılması hukuka aykırıdır.
Depozitosunu alamayan kiracı ne yapmalıdır?
Kiracı, ev sahibine yazılı ihtarname çekebilir veya ilamsız icra takibi başlatabilir.
Kaynaklar
Türk Borçlar Kanunu, m.342 · Yargıtay 3. Hukuk Dairesi Kararları