Kira Hukuku
Kira Artış Oranı Nasıl Hesaplanır?
Reklam
Türk Borçlar Kanunu'nun 344. maddesine göre, konut ve çatılı iş yeri kiralarında sözleşme yenilenirken uygulanabilecek en yüksek artış oranı, Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) açıkladığı 12 aylık TÜFE ortalamasını geçemez. Taraflar sözleşmede farklı bir oran belirlemiş olsa bile, uygulanacak zam bu yasal tavanın üzerinde olamaz.
%25 sınırı kalktı
Konut kiralarında geçerli olan yüzde 25'lik geçici üst sınır 1 Temmuz 2024'te sona erdi. O tarihten sonra yenilenen sözleşmelerde yasal tavan, tekrar 12 aylık TÜFE ortalamasına göre belirleniyor.
TÜFE 12 aylık ortalaması ne demek?
TÜİK her ay enflasyon verilerini açıklar. Kira artışında kullanılan rakam, o ayın yıllık enflasyonu değil, son 12 ayın ortalama değişim oranıdır. Bu iki rakam sık sık karıştırılıyor: kira artışında esas alınacak oran her zaman "12 aylık ortalama" rakamıdır, aylık ya da yıllık enflasyon değil.
Hangi ayın oranı uygulanır?
Kira sözleşmenizin yenilenme tarihinden bir önceki ay açıklanan TÜFE 12 aylık ortalaması, sizin için geçerli tavan oranıdır. Örneğin sözleşmeniz Ekim ayında yenileniyorsa, Eylül ayı başında açıklanan oran esas alınır. Bu oran her ay değiştiği için, güncel rakamı sözleşme yenileme tarihine yakın bir zamanda TÜİK'in resmî sitesinden (veriportali.tuik.gov.tr) kontrol etmek gerekir.
Örnek hesaplama ve Kira Artış Hesaplama Aracı
Diyelim ki aylık kiranız 20.000 TL ve o ay için açıklanan yasal tavan %30. Yeni kira bedeli şöyle hesaplanır:
Hesaplama mantığı
Yeni kira = Mevcut kira + (Mevcut kira × Artış oranı)
Örnek: 20.000 TL + (20.000 TL × 0,30) = 26.000 TL
Bu, uygulanabilecek azami tutardır — ev sahibi ile kiracı isterse bu oranın altında bir artışta da anlaşabilir.
Anlaşmazlık durumunda ne olur?
Ev sahibi ile kiracı yeni kira bedeli konusunda anlaşamazsa, ev sahibi sulh hukuk mahkemesinde kira tespit davası açabilir. Mahkeme, yasal tavanı ve emsal kira bedellerini dikkate alarak yeni bedeli belirler. Kiracı, mahkeme kararı kesinleşene kadar eski kira bedelini ödemeye devam edebilir; ancak fark, karar kesinleştiğinde talep edilebilir.
Sözleşmede farklı bir oran yazılmışsa
Taraflar sözleşmeye örneğin "yıllık %40 zam yapılacaktır" gibi bir madde koymuş olsa bile, bu madde yasal tavanı aşan kısım için geçersizdir. Kiracı, tavanı aşan artışı ödemek zorunda değildir; anlaşmazlık halinde yasal tavan geçerli olur.
Unutma
Kira artış oranı her ay değişir ve burada verilen örnek yalnızca hesaplama mantığını göstermek içindir. Sözleşmeni yenilemeden önce güncel oranı mutlaka TÜİK'in resmi açıklamalarından teyit et. Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.
Reklam
Sıkça Sorulan Sorular
Yüzde 25 kira artış sınırı devam ediyor mu?
Hayır, 1 Temmuz 2024 tarihi itibarıyla %25'lik kira artış sınırı sona ermiştir. Bu tarihten itibaren yenilenen konut kira sözleşmelerinde TÜFE 12 aylık ortalaması geçerlidir.
Ev sahibi TÜFE'den daha fazla zam isteyebilir mi?
Hayır, TÜİK tarafından açıklanan 12 aylık TÜFE ortalaması yasal üst sınırdır. Ev sahibi hiçbir koşulda bu oranın üzerinde bir artış talep edemez.
Hangi ayın TÜFE oranı esas alınır?
Kira sözleşmesinin yenilendiği aydan bir önceki ay açıklanan 12 aylık TÜFE ortalaması esas alınır.
Sözleşmede sabit oran yazıyorsa ne olur?
Sözleşmede yazan oran TÜFE tavanını aşıyorsa geçersizdir; kiracı kanuni tavan oranında artış yapma hakkına sahiptir.
Kira artışı yapılmazsa ev sahibi tahliye isteyebilir mi?
Eksik veya hiç zam yapılmaması durumunda ev sahibi eksik kira bedelleri için icra takibi başlatabilir veya ihtarname çekebilir.
Kaynaklar
Türk Borçlar Kanunu, m.344 · Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Tüketici Fiyat Endeksi aylık haber bültenleri